Orhan Veli

Orhan Veli Kanık, 13 Nisan 1914 tarihinde  İstanbul'da doğdu. Galatasaray'da başladığı öğrenimini, babasının atandığı Ankara'da Gazi İlkokulu ve Ankara Erkek Lisesi'nde sürdürdü. Lise sıralarında Oktay Rifat ve Melih Cevdet'le  arkadaş oldu. Liseyi bitirince İstanbul'a dönerek, Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü'ne girdi (1932), ancak yüksek öğrenimini yarım bıraktı (1935). 1936'da Ankara'ya döndü ve askere gidinceye dek PTT Genel Müdürlüğü Telgraf İşleri Reisliği Milletlerarası Nizamlar Bürosunda memurluk yaptı. Yedek subaylığını tamamlayınca, iki yıl kadar, yine Ankara'da, Milli Eğitim Bakanlığı Tercüme Bürosu'nda çalıştı. 1947'de, Hasan Âli Yücel'in yerine Reşat Şemsettin Sirer'in bakan olarak atanması üzerine, Milli Eğitim Bakanlığında "antidemokratik bir hava" esmeye başladığını söyleyerek, görevinden istifa etti. 1 Ocak 1949-15 Haziran 1950 tarihleri arasında yirmi sekiz sayı süren, on beş günde bir yayımlanan, iki sayfalık ' Yaprak'  dergisini çıkardı. Yaprak dergisi serüvenini sürdüremeyeceğini anlayınca Ankara'dan ayrılıp İstanbul'a gitti. Gene o yılın kasım ayı içinde, bir haftalığına geldiği Ankara'da, 10 Kasım 1950 gecesinde, yolda, onarım için kazılmış bir çukura düşerek ayağından yaralandı. İstanbul'a döndükten sonra, bir arkadaşının evindeyken, durumu birdenbire kötüleştiği için kaldırıldığı Cerrahpaşa Hastanesi'nde, 14 Kasım 1950 tarihinde beyin kanamasından öldü, Rumelihisarı Mezarlığı'na gömüldü.

        Garip ya da Birinci Yeni denilen akımın öncüsü, kuramcısı. Yirmi sekiz sayı süren Yaprak serüveni öncesinde, Ankara Erkek Lisesi'nde okul kooperatifin parasıyla Oktay Rifat ve Melih Cevdet ile birlikte Sesimiz dergisini çıkarmışlardır. Biçemini belli eden ilk şiirlerini, yine, arkadaşları Oktay Rifat ve Melih Cevdet ile birlikte Varlık dergisinde yayımladı ve müthiş bir ilgi gördü. Şiir ve yazıları, Varlık dergisinden başka İnsan, Ses, Gençlik, Küllük, İnkılapçı Gençlik, Ülkü, Demet, İşte, Aile gibi dergilerde yayımlanmıştır. İkinci Dünya Savaşına katılmayan ve katılmış kadar etkilenen Türkiye'de, Türk şiirini bir takım kalıp ve klişelerden, şairanelikten, yıpranmış benzetmelerden kurtardı, kısa ve basit ama vurucu bir söylem -eda-  geliştirdi. Şiirin bilinen ve kabul gören sınır taşlarını yerinden oynattı. Yalın bir halk dili kullandı, yergi ve gülmeceden yararlanarak, sıradan yaşantıların şiirinin de yazılabileceğini gösterdi.
 YAPITLARI

• Garip  (Oktay Rifat ve Melih Cevdet'le birlikte, 1941) 
• Garip  (Yalnız kendi şiirleriyle, genişletilmiş 2. baskı, 1945)  
• Vazgeçemediğim   (1945)  
• Destan Gibi  (1946)  
• Yenisi  (1947)  
• Karşı    (1949) 
• Bütün Şiirleri (1951, 1975)

ŞİİRLERİ

• Açsam Rüzgara
• Anlatamıyorum
• Ayrılış
• Bayrak
• Bayram
• Bedava
• Dalgacı Mahmut
• Delikli Şiir
• Gelirli Şiir
• Gün Olur
• Güzel Havalar
• Harbe Giden
• Hürriyete Doğru
• İstanbul'u Dinliyorum
• Kitabe-i Sengi Mezar
• Macera
• Pazar Akşamları
• Rüya
• Tren Sesi
• Yaşamak

ŞİİR ÇEVİRİLERİ

1. Alıp Götüren Koku - Charles BAUDELAIRE
2. Dans Edelim Gel - Paul VERLAINE
3. Duyum (Sensation) - Arthur RIMBAUD
4. Geçmiş Ola - Paul VERLAINE
5. Hürriyet -  Paul ÉLUARD
6. Hortlak - Charles BAUDELAIRE
7. İlk Sevgililer - Gerard De NERVAL
8. İnsan Ve Deniz - Charles BAUDELAIRE
9. İspanya'da - Paul ELUARD
10. Mezar Taşları - Philippe SOUPAULT
11. Ren Gecesi - Guillaume APOLLINAIRE
12. Yoksulların Ölümü - Charles BAUDELAIRE

BESTELENEN ŞİİRLERİ

•    Ayrılış, Ezginin Günlüğü - Ayrılış
•    Dalgacı Mahmut, Yeni Türkü - Dalgacı Mahmut
•    Gün Olur, Zülfü Livaneli - Gün Olur
•    Hürriyete Doğru, Ezginin Günlüğü - Hürriyete Doğru
•    İstanbul'u Dinliyorum, Zülfü Livaneli, İstanbul'u Dinliyorum   
•    Macera, Ahmet Kaya - Macera

ORHAN VELİ IN ENGLISH

• Pro Patria 
• Spread Out 
• Sunday Evenings 
• The Tavern